Artikel 14

Vanwege zijn ruime verantwoordelijkheid maar ook om zijn therapeutische vrijheid te beschermen, moet de apotheker actief ervoor zorgen dat zijn onafhankelijkheid verzekerd is. De onafhankelijkheid van de apotheker verwijst naar het idee van de vrije wil die de beroepsbeoefenaar toelaat “zijn kunde vrij uit te oefenen door zich enkel te beroepen op zijn weten en zijn geweten, zonder zich te onderwerpen aan externe druk”7. Voor de patiënten en de maatschappij is het de waarborg dat enkel de bescherming van het algemeen belang en de volksgezondheid de handelingen van de apotheker zal sturen en is het een garantie voor de kwaliteit van de dienstverlening.

Artikel 14 van de Code weerspiegelt artikel 2 van het koninklijk besluit van 21 januari 2009 houdende onderrichtingen voor de apothekers en artikel 2 van het koninklijk besluit van 30 september 2020 houdende de bereiding en de aflevering van geneesmiddelen en het gebruik en de distributie van medische hulpmiddelen binnen verzorgingsinstellingen, die de verantwoordelijkheid van de apotheker uitbreiden tot de farmaceutische handelingen, de zorg, het advies en de informatie die zelf worden verleend of waarop toezicht wordt gehouden, alsook tot de kwaliteit en de conformiteit van alle afgeleverde of bereide producten. Gezien deze grote verantwoordelijkheid en de gevolgen die deze kan hebben in het gemene burgerlijke, straf- of arbeidsrecht – gebieden waarvoor de Orde der Apothekers niet bevoegd is maar waarvoor alle apothekers aandachtig moeten blijven – zal de apotheker ervoor zorgen om de nodige verzekeringen af te sluiten (zie hieromtrent artikel 24 van de Code en de commentaar die daarmee gepaard gaat).

Binnen de officina neemt elke apotheker deze verantwoordelijkheid individueel op zich ongeacht zijn functie (titularis, adjunct of vervanger). Overeenkomstig de regelgeving is de apotheker-titularis verantwoordelijk op alle vlakken (strafrechtelijk, burgerrechtelijk en tuchtrechtelijk) voor de farmaceutische handelingen, het beheer van de apotheek, het toepassen van de wetgeving en de implementatie van de goede officinale farmaceutische praktijken. Hij houdt ook in de voor het publiek opengestelde officina’s daadwerkelijk toezicht op de andere leden van het apotheekteam, waaraan hij kan delegeren zonder dat zijn aansprakelijkheid hierdoor vervalt (gecoörd. wet van 10 mei 2015 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen, art. 8, al. 2; Gids voor de goede officinale farmaceutische praktijken (gevoegd bij het K.B. van 21 januari 2009), punt F.1). In geval van co-titulariaat stellen dezelfde bepalingen dat alle titularissen solidair verantwoordelijk zijn op alle vlakken “alsof zij die handelingen in eigen naam en voor eigen rekening zouden stellen”. “De activiteiten van elke co-titularis moeten duidelijk schriftelijk worden vastgelegd en meegedeeld aan alle leden van het apotheekteam” in de voor het publiek opengestelde officina’s.

• In het kader van tuchtzaken waar fouten in de uitvoering van magistrale bereidingen werden gepleegd wordt niet alleen de apotheker, niet-titularis, die de foutieve magistrale bereiding heeft uitgevoerd, vervolgd en eventueel veroordeeld door de tuchtinstanties maar ook de apotheker-titularis die verantwoordelijk is voor de controle en het daadwerkelijke toezicht van de door de leden van het apotheekteam uitgevoerde handelingen. 
• In een zaak waarin een patiënte een inbreuk op het beroepsgeheim verweet aan een assistent in afwezigheid van de apotheker-titularis, heeft de Conseil d’appel bevestigd dat “de apotheker-titularis tuchtrechtelijk verantwoordelijk is wanneer onwettige farmaceutische handelingen worden uitgevoerd in de officina, tenzij hij omstandigheden kan aantonen die hem vrijspreken in de ogen van de rechter (Cass. 2.1.2014, D.12.005.N)”.