Commerciële praktijken van patiëntenbinding, ristorno’s en prijsverminderingen kunnen gebruikt worden met betrekking tot geneesmiddelen mits naleving van de toepasselijke reglementering. Voor andere in de apotheek verkochte producten zijn andere commerciële praktijken ook aanvaard, zoals promotionele acties.
Enkel voor zover al die commerciële praktijken met de nodige omzichtigheid en discretie worden toegepast, zijn ze toegelaten met dien verstande dat de essentiële regels en de waardigheid van het beroep alsook de geloofwaardigheid en de kwaliteit van de zorgverlening worden gerespecteerd.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen het soort commerciële praktijken die worden toegelaten voor de geneesmiddelen en degene die als aanvaardbaar worden beschouwd voor andere in de apotheek verkochte producten. Gezien de op geneesmiddelen toepasselijke veiligheids- en kwaliteitscriteria, wegens het gevaar voor de gezondheid van de patiënten en hun toxiciteit, worden bepaalde types promoties die aanzetten tot de aankoop van extra hoeveelheden uitgesloten. Bovendien verbiedt de reglementering ristorno’s of kortingen op het bedrag van het remgeld, d.w.z. het bedrag ten laste van de patiënt na tussenkomst van de sociale zekerheid, voor terugbetaalbare geneesmiddelen.
In alle gevallen – commerciële praktijken met betrekking tot geneesmiddelen en andere in de apotheek verkochte producten – moeten de fundamentele beginselen van artikel 108 nageleefd worden.
- Zo werd geoordeeld dat het geven van kortingen op in de apotheek verkochte producten door de affichering van de doorstreepte officiële prijs met daarnaast de promotieprijs en het kortingspercentage op zich niet duidt “op een te ver doorgedreven mercantilisme”; “als het schreeuwerig wordt en erop gericht is door de geafficheerde kortingen alles voor het prijsvoordeel te doen wijken dan is het strijdig met de waardigheid van de apotheker”.
- Een klacht werd neergelegd tegen een apotheker omwille van de organisatie van kortingen tot 60 % die werden aangekondigd door grote affiches in het uitstalraam met banners met de vermelding “solden”. Ook werden folders met dezelfde vermelding verdeeld in alle brievenbussen van de gemeente en omgeving. De organisatie van een kortingscampagne en de publiciteit daarrond worden in beginsel aanvaard door de deontologie. Het gebruik van de term “solden” stemt echter slecht overeen met de rol van de apotheker als zorgverstrekker die bepaalde producten, met inbegrip van parafarmaceutische producten, al dan niet aflevert in functie van de situatie van de patiënt. In de gewone taal geeft de term “solden” inderdaad een imago van “verkoop zonder beperkingen” of “uitverkoop”; het gaat over het snel uitverkopen en liquideren van niet verkochte producten aan alle kopers. De publiciteit die voor die commerciële praktijk werd gedaan, had dus een inhoudelijk probleem dat de verspreiding ervan door relatief belangrijke middelen problematisch maakte op deontologisch vlak. De apotheker werd dus gesanctioneerd.
- Volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie (arrest C-649/18 van 1 oktober 2020) mag een nationale regeling een online-apotheek verbieden “om reclameaanbiedingen te doen die inhouden dat er bij overschrijding van een bepaald bedrag een korting wordt toegekend op de totale prijs van de bestelde geneesmiddelen”. Het verbod moet uitsluitend betrekking hebben op geneesmiddelen en niet op parafarmaceutische producten.