2.2. De toegankelijkheid van de apotheek

Artikel 17

De apotheker streeft ernaar de belangen van de patiënt te dienen door zijn bekwaamheid en toewijding ten dienste te stellen van iedereen zonder enige vorm van discriminatie.

Artikel 18

De apotheker schenkt aandacht aan het onthaal van de patiënt die zich aanmeldt in de apotheek. Hij zorgt ervoor dat een vertrouwelijk gesprek in alle discretie mogelijk is.
Om de vertrouwensrelatie met de patiënt te verzekeren, worden in elke communicatie met de patiënt de juiste identiteit en hoedanigheid van elk lid van het apotheekteam kenbaar gemaakt.

Artikel 19

De apotheker helpt de patiënt naar best vermogen. Hij luistert naar hem, informeert hem correct en adviseert hem binnen de grenzen van zijn deskundigheid, zonder enige diagnose te stellen.

Artikel 20

De apotheker is een gezondheidsadviseur. Van hem worden luisterbereidheid, toewijding, bekwaamheid, objectiviteit en eerlijkheid verwacht.

Artikel 21

Indien de apotheker dit nodig acht, raadt hij de patiënt aan een arts of een andere gezondheidszorgbeoefenaar te raadplegen, die vrij door de patiënt gekozen kan worden.

Artikel 22

De apotheker is onderworpen aan het beroepsgeheim (art. 458 van het Strafwetboek).
Dit beroepsgeheim strekt zich uit tot alles wat hem uit hoofde van zijn beroep werd toevertrouwd of ter kennis gebracht, evenals tot alles wat hij vaststelt of ontdekt in het kader van zijn beroepsuitoefening.
De apotheker waakt erover dat het beroepsgeheim wordt gerespecteerd door de personen die onder zijn toezicht staan.

Artikel 23

De apotheker verstrekt diensten aan de patiënt op vertrouwelijke en discrete wijze zodat het privéleven van de patiënt steeds wordt gerespecteerd.

Artikel 24

De apotheker waakt erover dat zijn burgerrechtelijke beroepsaansprakelijkheid naar behoren is verzekerd.

Artikel 25

De continuïteit van de zorg en de behoorlijke organisatie van de wachtdienst verplichten elke apotheek aan de wachtdienst deel te nemen. De titularis van de apotheek verzekert de effectieve uitvoering van deze verplichting.
De apotheek kan slechts uitzonderlijk en met akkoord van de andere deelnemers aan de wachtdienst van zijn wachtdienstverplichtingen worden vrijgesteld.

Artikel 26

In het kader van de organisatie van de wachtdienst binnen de officina, wanneer één of meerdere adjunct-apothekers in dienst zijn, staan de titularis en adjunct(en) solidair in voor deze wachtdienst.

Artikel 27

Tijdens de wachtdienst houdt elke apotheker zich aan het wachtreglement.

Artikel 28

Elke apotheker maakt de wachtdienstregeling duidelijk kenbaar aan het publiek.

Artikel 29

Gezien het collegiaal karakter van de wachtdienst, waakt de apotheker erover zijn wachtdienst te volbrengen in een geest van solidariteit ten aanzien van zijn confraters.

Artikel 30

De apotheker heeft het recht een redelijk wachthonorarium te innen met respect voor de toepasselijke wetgeving. Hij brengt de patiënt het bedrag van het honorarium vooraf ter kennis.

Artikel 31

De apotheker verzekert de continuïteit van de zorg op elk ogenblik en in alle omstandigheden.
Tijdens de openingsuren, alsook tijdens de wachtdienst is minstens één apotheker aanwezig in de apotheek.
De apothekers zijn verplicht overleg te plegen om de continuïteit van de zorg te waarborgen buiten hun openingsuren en tijdens hun sluitingsperiodes.

Artikel 32

Bij sluiting van de apotheek wegens onvoorziene omstandigheden, neemt de apotheker alle nodige maatregelen om de continuïteit van de zorg te handhaven.

Artikel 33

Bij buitengewone omstandigheden, zoals epidemieën, grote rampen, enz. schikt de apotheker zich naar de instructies van de bevoegde autoriteiten.

Artikel 77

De apotheker zorgt ervoor dat de lokalisatie van de officina in overeenstemming is met de toepasselijke wetgeving. Hij verzekert zich ervan dat de inplanting ervan geen afbreuk doet aan de specifieke identiteit van de apotheek, verbonden met de noodwendigheden van de volksgezondheid, noch afbreuk doet aan de geloofwaardigheid van de apotheker.
Wanneer de apotheek over meerdere ingangen beschikt, moeten die allemaal volledig kunnen afgesloten worden om de apotheek duidelijk te kunnen afscheiden van de eventuele andere aangrenzende ruimtes.
Alle ingangen van de apotheek zijn als zodanig herkenbaar.
De apotheker zorgt ervoor dat de apotheek gemakkelijk toegankelijk is tijdens de wachtdienst.

Artikel 78

Elke apotheek is voorzien van een duidelijk zichtbaar kenteken zodat de patiënt de apotheek gemakkelijk herkent, ondermeer tijdens de wachtdienst.
Dit kenteken duidt een plaats van volksgezondheid aan en is daarom sober. Apotheek-gerelateerde, praktische en informatieve vermeldingen zijn aanvaardbaar.

Artikel 79

In overeenstemming met de toepasselijke regelgeving voldoet het buitenaanzicht van de apotheek aan de normen van de beroepsethiek en laat het toe de apotheek gemakkelijk te herkennen.
Aan de buitenkant worden de naam(namen) van de apotheker(s)-titularis(sen), de openingsuren van de apotheek en informatie betreffende de wachtdienst vermeld.
Elke bijkomende vermelding mag niet misleidend zijn voor de patiënt, noch de geloofwaardigheid van de apotheker aantasten.

Artikel 80

De apotheker-titularis beslist volledig onafhankelijk over de inrichting van de apotheek, rekening houdend met de toepasselijke reglementering en wetgeving.
Deze inrichting verzekert in alle omstandigheden een onafhankelijke en volledig autonome werking van de apotheek.Terwijl het personeel dat aan de apotheek is toegewezen, in de apotheek werkt mag het niet gelijktijdig een andere functie uitoefenen in een aangrenzende ruimte.

Artikel 81

Teneinde met name zijn onafhankelijkheid te vrijwaren, en omwille van het beroepsgeheim waaraan hij gehouden is, mag de apotheker in geen geval enige ruimte in de apotheek onder welke voorwaarden dan ook ter beschikking stellen van derden.
Een uitzondering op deze regel kan voorafgaandelijk toegekend worden door de Nationale Raad in het kader van initiatieven met betrekking tot de volksgezondheid.

Artikel 82

Gezien zijn plicht tot onthaal en vertrouwelijkheid, zoals bepaald in de artikelen 17 tot en met 23, zorgt de apotheker door de inrichting van de apotheek ervoor dat een vertrouwelijk gesprek met de patiënt mogelijk is.

Artikel 83

De apotheker waakt er steeds over dat de apotheek haar eigenheid, gebonden aan de vereisten van de volksgezondheid, bewaart.
Hij waakt erover dat de apotheek niet wordt herleid tot een louter commerciële ruimte.
Hij geeft daarom de voorkeur aan een sobere en functionele inrichting. Dit geldt ook voor de wijze van voorstelling van de producten.

Artikel 84

De apotheek is zodanig ingericht dat de geneesmiddelen niet binnen handbereik van de patiënt staan.

Artikel 85

De apotheker zorgt ervoor dat hij zijn beroep kan uitoefenen in optimale hygiënische omstandigheden. Hierbij volgt hij de van toepassing zijnde regels en aanbevelingen.

Artikel 86

De apotheker-titularis zorgt ervoor dat er tijdens de wachtdienst degelijke verblijfsvoorzieningen voorzien zijn.

Artikel 87

In overeenstemming met de wettelijke en reglementaire bepalingen, kunnen in de apotheek naast geneesmiddelen enkel producten en diensten, bestemd voor de preventie, het behoud en/of het herstel van de menselijke of dierlijke gezondheid, en bestemd voor het welzijn van de patiënt, aangeboden worden.
De onschadelijkheid van deze producten, de kwaliteit ervan, evenals de kwaliteit van de aangeboden diensten, zijn door de apotheker gekend.
De apotheker waakt erover dat deze producten en diensten beantwoorden aan de bestaande reglementering en wetgeving evenals aan de criteria toegevoegd als bijlage bij deze Code.

Doel van deel 13

Basisbeginselen

Gebruiksinstructies van deel 13

Artikel 89

De apotheker is een beoefenaar van een gezondheidszorgberoep in de zin van de gecoördineerde wet van 10 mei 2015 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen. Zijn voornaamste rol en tevens sociale opdracht bestaat er derhalve in om de bevolking kwaliteitsvolle farmaceutische zorg te verzekeren en adequaat gezondheidsadvies te verstrekken.
Met dit doel voor ogen neemt hij alleen ondernemingsinitiatieven die in overeenstemming zijn met het belang van de patiënt, het algemeen belang inzake volksgezondheid, de waardigheid van het beroep en zijn eigen geloofwaardigheid.
Hij onthoudt zich van alle praktijken die, alhoewel ze op zich niet laakbaar of onwettig zijn, de uitoefening van de artsenijbereidkunde een handelskarakter geven en zo zijn geloofwaardigheid en de vertrouwensrelatie met de patiënt en andere gezondheidszorgbeoefenaars in het gedrang brengen.

Artikel 90

De reputatie van de apotheker berust op zijn wetenschappelijke opleiding, zijn beroepsbekwaamheid en zijn deskundigheid in farmaceutische zorg.

Artikel 91

De apotheker-titularis van een voor het publiek geopende apotheek is, ongeacht of hij eigenaar is of niet, verantwoordelijk voor alle informatie, publiciteit en andere commerciële praktijken, ondernomen door of voor zijn apotheek, ongeacht de inhoud, het verspreidingskanaal of de modaliteiten.
Omwille van deze verantwoordelijkheid waakt de apotheker-titularis niet-eigenaar erover overlegmaatregelen uit te werken met de vergunninghouder betreffende elke informatie, publiciteit en andere commerciële praktijken gelinkt met de apotheek. Hij laat hiertoe de nodige bepalingen opnemen in zijn arbeidsovereenkomst.

Artikel 92

Van zodra hij er kennis van heeft, neemt de apotheker de nodige maatregelen om onmiddellijk elke praktijk die niet strookt met de bepalingen van deze Code te verhinderen of te doen ophouden, ook als die door derden, zelfs buiten zijn weten om, wordt gevoerd.

Artikel 93

De patiëntenbinding en het zoeken naar nieuwe patiënten door de verspreiding van informatie, publiciteit of andere commerciële praktijken zijn toegelaten binnen de beperkingen vastgesteld in deze Code.
Het is voor de apotheker verboden patiënten aan te trekken met methoden en middelen die disproportioneel zijn, die strijdig zijn met de waardigheid en de geloofwaardigheid van het beroep, die de vrije keuze van de patiënt aantasten of die niet stroken met adequate farmaceutische zorg.

Artikel 94

In het kader van zijn rol als zorgverstrekker, verantwoordelijk om de gezondheid te bevorderen en ziektes te voorkomen, mag de apotheker alle nuttige objectieve informatie die de kwaliteit van de zorg in het belang van de patiënt ondersteunt, verspreiden binnen en buiten de apotheek.

Artikel 95

Alle informatie verspreid door de apotheek dient objectief, eerlijk, waarheidsgetrouw en controleerbaar te zijn.

Artikel 96

De informatie mag niet rechtstreeks noch onrechtstreeks aanzetten tot enige vorm van overconsumptie of oneigenlijk gebruik.
Zij mag geen schade toebrengen aan de vertrouwensrelatie tussen patiënt en apotheker.

Artikel 97

Voorstellingsvorm, verspreidingswijze en verspreidingskanalen van de informatie blijven discreet en bescheiden.
Wanneer de informatie wordt verspreid buiten de apotheek, kiest de apotheker proportionele verspreidingskanalen die hij voldoende beheerst.

Artikel 98

Onder persoonlijke publiciteit wordt verstaan iedere publieke mededeling die tot doel heeft de apotheker of de apotheek te laten kennen of informatie te geven over de aard of de uitoefeningsmodaliteiten van zijn professionele activiteiten of aangeboden diensten.

Artikel 99

Persoonlijke publiciteit is toegelaten mits naleving van de wetgeving en de essentiële regels van het beroep. Ze is altijd verenigbaar met het belang van de patiënt en de volksgezondheid.

Artikel 100

Persoonlijke publiciteit is gebaseerd op objectieve, waarheidsgetrouwe en controleerbare elementen.
Deze publiciteit is oprecht, loyaal en respecteert het beroepsgeheim.
Ze heeft tot doel de keuze van een apotheek voor de patiënt te vergemakkelijken en de kwaliteit van de farmaceutische zorg te promoten, zonder de vrije keuze van de patiënt aan te tasten.
De apotheker zorgt ervoor dat de persoonlijke publiciteit
-     geen misleidende, kwetsende of agressieve vermeldingen bevat;
-     geen overdreven verwachtingen opwekt;
-     het beroep of derden niet in diskrediet brengt of geen schade aan de reputatie van het beroep of van derden toebrengt.

Artikel 101

Voorstellingsvorm, verspreidingswijze en verspreidingskanalen van de persoonlijke publiciteit blijven discreet en bescheiden.
Wanneer de persoonlijke publiciteit wordt verspreid buiten de apotheek, kiest de apotheker proportionele verspreidingskanalen die hij voldoende beheerst.

Artikel 102

Publiciteit voor geneesmiddelen is strikt gereglementeerd en wordt maar toegelaten mits naleving van de bepalingen voorzien in de wet.

Artikel 103

Publiciteit voor verzorgings- en gezondheidsproducten die geen geneesmiddelen zijn en die verkocht mogen worden in de apotheek, is toegelaten, voor zover ze in overeenstemming is met de waardigheid van het beroep en de geloofwaardigheid van de apotheker en voor zover ze de kwaliteit van de farmaceutische zorg geen schade toebrengt.

Artikel 104

De apotheker maakt enkel publiciteit voor in de apotheek verkochte producten, die geen geneesmiddelen zijn, waarvan hij de kwaliteit en actieprofiel kent.

Artikel 105

Publiciteit voor een in de apotheek verkocht product, dat geen geneesmiddel is, is loyaal, waarheidsgetrouw, niet misleidend en controleerbaar.
Ze bevat eventueel de nuttige waarschuwingen die noodzakelijk zijn voor het gebruik van het product.

Artikel 106

Voorstellingsvorm, verspreidingswijze en verspreidingskanalen van de publiciteit voor een in de apotheek verkocht product, dat geen geneesmiddel is, blijven discreet en bescheiden.
Wanneer de publiciteit wordt verspreid buiten de apotheek, kiest de apotheker proportionele verspreidingskanalen die hij voldoende beheerst.

Artikel 107

Publiciteit voor een in de apotheek verkocht product, dat geen geneesmiddel is, mag de vermelding van een prijsvermindering, een promotionele actie voor dit product of een ristorno bevatten voor zover zulke vermelding in overeenstemming is met de voorwaarden voorzien in de volgende artikelen betreffende commerciële praktijken.

Artikel 108

Commerciële praktijken van patiëntenbinding, ristorno’s en prijsverminderingen kunnen gebruikt worden met betrekking tot geneesmiddelen mits naleving van de toepasselijke reglementering. Voor andere in de apotheek verkochte producten zijn andere commerciële praktijken ook aanvaard, zoals promotionele acties.
Enkel voor zover al die commerciële praktijken met de nodige omzichtigheid en discretie worden toegepast, zijn ze toegelaten met dien verstande dat de essentiële regels en de waardigheid van het beroep alsook de geloofwaardigheid en de kwaliteit van de zorgverlening worden gerespecteerd.

Artikel 109

Commerciële praktijken met betrekking tot geneesmiddelen en andere in de apotheek verkochte producten mogen geen invloed hebben op de rol van de apotheker als gezondheidsraadgever en zorgverstrekker. De kwaliteit van de aangeboden diensten of producten primeert steeds waarbij de uitoefening van de artsenijbereidkunde niet gereduceerd wordt tot enkel een commerciële activiteit.

Artikel 110

Commerciële praktijken met betrekking tot geneesmiddelen en andere in de apotheek verkochte producten mogen enkel uitgevoerd worden met respect voor de volksgezondheid en in het belang van de patiënt.
De apotheker kiest voor een commerciële praktijk die aangepast is aan het betreffende product, rekening houdende met de eventuele risico’s van verkeerd gebruik ervan en met zijn onschadelijkheid.
Commerciële praktijken mogen niet aanzetten tot overconsumptie van geneesmiddelen of van producten die een risico voor de gezondheid inhouden.

Artikel 111

Commerciële praktijken met betrekking tot geneesmiddelen en andere in de apotheek verkochte producten mogen niet met gelijktijdige handelingen gepaard gaan die de volksgezondheid, het welzijn en de veiligheid van de patiënt, de waardigheid, de geloofwaardigheid, de bescheidenheid en de eerlijkheid van de apotheker in het gedrang kunnen brengen.

Artikel 112

Commerciële praktijken met betrekking tot geneesmiddelen en andere in de apotheek verkochte producten, ongeacht hun modaliteiten, komen rechtstreeks en integraal ten goede aan de patiënt, zonder zijn vrije keuze van apotheek te beperken.

Artikel 113

De praktijken voor patiëntenbinding zijn enkel toepasbaar op producten verkocht in de apotheek, zijn beperkt tot exclusief gebruik in de apotheek en mogen niet gebonden worden aan andere handelszaken.
Zij mogen geen gegevens bevatten die verband houden met het beroepsgeheim en zij mogen er evenmin toegang toe verlenen. Zij moeten de regelgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens respecteren.

Algemene opmerkingen

De in artikelen 114, 115 en 116 bedoelde concurrentiepraktijken zijn verschillend van de informatie, publiciteit (persoonlijk of voor producten) en commerciële praktijken met betrekking tot producten. Hier worden alle praktijken bedoeld die tot doel hebben een voordeel aan de apotheker te schenken die een specifieke dienst of product ten opzichte van anderen aanbiedt (bijv. overeenkomst met een mutualiteit om een brievenbus van deze in de apotheek te plaatsen om de transit van zorgattesten met het oog op terugbetaling te vergemakkelijken – zie hierover het advies van 3 december 2010, “Brievenbussen van ziekenfondsen aan de buitenkant van de apotheek”, dat op de website van de Orde werd gepubliceerd; samenwerking met een onderneming die online producten verkoopt met de bedoeling de apotheek als afhaalpunt aan te duiden – zie hierover de commentaar onder artikel 83 van de Code…).

Artikel 114

Concurrentiepraktijken mogen niet strijdig zijn met de wetgeving inzake de patiëntenrechten, de geneesmiddelen, de andere in de apotheek aangeboden producten en diensten, de bescherming van de consument en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, noch met de essentiële regels van het beroep.

Artikel 115

Concurrentiepraktijken mogen de volksgezondheid niet schaden, noch de vrije keuze van de patiënt verhinderen. Zij mogen de kwaliteit van de zorgverstrekking niet in gevaar brengen noch aanzetten tot overconsumptie.

Artikel 116

Concurrentiepraktijken mogen de eer en de waardigheid van het beroep, alsook de bescheidenheid, de geloofwaardigheid en de eerlijkheid van de apotheker niet in het gedrang brengen. Ze respecteren de confraterniteit.