Het artikel 89 van de Code van farmaceutische plichtenleer herinnert eraan dat de apotheker een gezondheidszorgbeoefenaar is wiens voornaamste rol en maatschappelijke opdracht is “om de bevolking kwaliteitsvolle farmaceutische zorg te verzekeren en adequaat gezondheidsadvies te verstrekken”. Er wordt dus van hem verwacht om “alleen ondernemingsinitiatieven die in overeenstemming zijn met het belang van de patiënt, het algemeen belang inzake volksgezondheid, de waardigheid van het beroep en zijn eigen geloofwaardigheid” te nemen en om zich te onthouden “van alle praktijken die de uitoefening van de artsenijbereidkunde een disproportioneel handelskarakter geven en zo zijn geloofwaardigheid en de vertrouwensrelatie met de patiënt en andere gezondheidszorgbeoefenaars in het gedrang brengen”.
Wat moeten we, in het licht van dit artikel, denken van het organiseren van een tombola, een wedstrijd, een loterij… in een apotheek?
De organisatie van een loting met het oog op het verkrijgen van een cadeau al dan niet ter gelegenheid van een feest (Kerstmis, Sinterklaas, …) zou kunnen beschouwd worden als een praktijk die de uitoefening van de artsenijbereidkunde een overdreven handelskarakter geven. De Raad van Beroep heeft inderdaad in die zin beslist dat het organiseren van een tombola, ongeacht de omvang of de waarde van de prijzen, en ervoor publiciteit maken “in geen geval strookt met de essentiële regels en de waardigheid van het beroep en de geloofwaardigheid en de kwaliteit van de zorgverlening in het gedrang brengt”: zo’n initiatief geeft een handelskarakter aan de uitoefening van het beroep van apotheker in plaats van de reputatie hoog te houden van een speciaal daartoe in het belang van de volksgezondheid opgeleide professionele gezondheidszorgbeoefenaar.
De Raad van Beroep heeft beslist dat dit ook geldt voor de organisatie van een wedstrijd waaraan de patiënten konden deelnemen zonder aankoopverplichting en in het kader van dewelke enkel één prijs kon gewonnen worden. De informatie werd verspreid via een brochure van de apotheek, verdeeld aan alle inwoners van de gemeente en de randgemeenten. Een wedstrijd die op de Facebook-pagina van de apotheek werd georganiseerd met veel emoticons en die vroeg de betrokken “post” te “liken”, “taggen” en “sharen” werd beschouwd als problematisch op deontologisch vlak om dezelfde redenen.
Daarentegen lijkt het aanbieden van een gratis pillendoos bij het opstellen van het medicatieschema conform te zijn met de zorgmissie van de apotheker en met de deontologie.
Tenslotte is het nuttig om eraan te herinneren dat loterijen en tombola’s in België in principe door de wet verboden zijn. Ze worden maar toegelaten onder de strikte voorwaarden die in de wet van 31 december 1851 op de loterijen worden voorzien. Bij alle initiatieven die hij onderneemt, moet de apotheker tevens waken over de naleving van andere pertinente regelgevingen – waaronder met name de regels met betrekking de bescherming van de privacy.