Dossier : Vrijstelling van wachtdienst

Door de kwaliteitswet van 22 april 2019 heeft de Orde der Apothekers de bevoegdheid om aan individuele apothekers vrijstellingen van wacht te geven.

Sinds de inwerkingtreding van deze wet is iedere apotheker inderdaad verplicht om deel te nemen aan de wachtdienst. Deze plicht wordt toegevoegd en verandert niets aan de eis voor elke apotheek om aan de wachtrol deel te nemen krachtens artikel 6 van het Koninklijk besluit van 21 januari 2009 houdende onderrichtingen voor de apothekers.

De individuele vrijstellingen die de Orde kan geven, kunnen enkel toegekend worden op basis van een beperkt aantal criteria – gezondheidstoestand, leeftijd, gezinssituatie en feitelijke uitoefening van het beroep. Bovendien moet het gaan om een langdurige en ernstige verhindering (minstens 90 dagen).

In dit dossier zullen de apothekers alle nuttige informatie en documenten vinden om een aanvraag tot vrijstelling van wacht in te dienen.

Inhoud van het dossier

Voorafgaande opmerking - Prioriteit aan de lokale oplossingen

Procedure tot vrijstelling van de wacht bij de Orde der Apothekers

1. Indienen van de aanvraag
2. Gegrondheid van de aanvraag
3. Verantwoording van de aanvraag
4. Procedure en beslissing

Voorafgaande opmerking - Prioriteit aan lokale oplossingen

De nieuwe bevoegdheid van de Orde der Apothekers om vrijstellingen van wacht aan individuele apothekers toe te kennen heeft geen invloed op bestaande werkende situaties:

• De Orde vervangt de lokale beroepsverenigingen niet – deze blijven bevoegd voor de organisatie van de wachtdienst en het oplossen van de praktische dagelijkse problemen die deze organisatie kan stellen.
• Haar nieuwe bevoegdheid stelt de principes van collegialiteit en solidariteit niet in vraag – solidariteit en collegialiteit moeten in de eerste instantie spelen in geval van problemen in de uitoefening van de wacht.

Een aantal collegae werden in het verleden vrijgesteld door de lokale wachtkringen. Voorzover deze wachtkringen niets anders hebben beslist, kunnen deze vrijstellingen behouden blijven zonder verdere formaliteiten. De apotheker moet zich over de situatie informeren bij zijn lokale wachtkring.

De nieuwe bevoegdheid van de Orde heeft betrekking op nieuwe aanvragen vanwege collegae die nu wachtdiensten vervullen en die aan de voorziene voorwaarden voldoen om eventueel vrijgesteld te worden. Deze nieuwe aanvragen zullen binnen de Orde behandeld worden (overeenkomstig de hieronder uitgelegde procedure). Het is niet verplicht om aanvragen voor persoonlijke vrijstelling via de Orde te laten verlopen. Problemen die betrekking hebben op de uitvoering van de wachtdienst worden bij voorkeur eerst behandeld binnen de wachtkring. Wanneer een oplossing wordt gevonden, is een verdere procedure niet nodig.

Individuele vrijstellingen die de apothekers bij de Orde hebben verkregen, brengen geen vrijstelling van de betrokken apotheek met zich mee. Oplossingen zullen dus altijd moeten worden gevonden opdat de apotheek zou kunnen voldoen aan haar plicht om aan de wachtdienst deel te nemen. De lokale wachtkringen kunnen de vrijgestelde apothekers ondersteunen bij het vinden van concrete oplossingen.

Procedure tot vrijstelling van de wacht bij de Orde der Apothekers

1. Indienen van de aanvraag

Een aanvraag tot vrijstelling van wacht kan bij de Orde der Apothekers door een individuele apotheker worden ingediend via het aanvraagformulier en op basis van het reglement (zie hierna).

Het aanvraagformulier dient

• correct en volledig te worden ingevuld, samen met de noodzakelijke bewijsstukken
• aangetekend te worden verzonden aan de Voorzitter van de Nationale Raad, Orde der Apothekers, Henri Jasparlaan 94, 1060 Brussel.

Aanvragen die niet per aangetekend brief worden opgestuurd of niet volledig zijn, zijn onontvankelijk en zullen niet ten gronde worden behandeld. Een volledige en afdoende gestaafde aanvraag bespoedigt de behandeling van uw dossier..

2. Gegrondheid van de aanvraag

Een aanvraag kan enkel worden ingediend bij de Orde der Apothekers voor ernstige omstandigheden, met een minimale duurtijd van 90 dagen.

Ze kan daarenboven slechts worden ingediend op basis van een beperkt aantal criteria, met name:

• Gezondheidstoestand van de aanvrager
• Leeftijd van de aanvrager
• Gezinssituatie van de aanvrager
• Feitelijke uitoefening van het gezondheidszorgberoep (wanneer de uitoefening van het beroep afwijkt van de gebruikelijke uitoefening)

Beletsels van korte duur of beletsels op andere gronden, vormen geen reden tot vrijstelling door de Orde der Apothekers maar dienen op niveau van de wachtregio solidair en collegiaal te worden geregeld.

3. Verantwoording van de aanvraag

De aangevoerde omstandigheden dienen aannemelijk te maken dat het voor U onmogelijk of onredelijk is gedurende een bepaalde periode deel te nemen aan de wacht. Dit zal steeds in concreto en op vertrouwelijke basis door de Nationale Raad worden geëvalueerd.

Om deze evaluatie zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, gelden er enkele specifieke voorwaarden inzake de diverse motieven:

• Er kan geen vrijstelling worden toegekend op basis van gezondheidstoestand zonder gepast medisch attest (van huisarts of arts-specialist, max. 3 maanden oud, houdende een precisering van de aard van de aandoening en de termijn daarvan) én zonder een bewijs dat de situatie afbreuk doet aan uw gebruikelijke beroepsactiviteit.
• Er kan geen vrijstelling worden toegekend op basis van leeftijd voor zover men de wettelijke pensioenleeftijd niet heeft bereikt én zonder een bewijs dat de situatie afbreuk doet aan uw gebruikelijke beroepsactiviteit.
• Een vrijstelling op basis van feitelijke uitoefening van het beroep kan worden bewezen door een verklaring op eer niet in een officina te werken.

U kan deze criteria nalezen in het reglement. De voornaamste elementen worden ook duidelijk weergegeven op het aanvraagformulier.

4. Procedure en beslissing

Een ingediende aanvraag bij de Orde der Apothekers wordt in de regel door de Nationale Raad binnen de 60 dagen behandeld (uitgezonderd juli-augustus) (zie de planning van de zittingen van de Nationale Raad in 2026 hieronder). Hou er rekening mee dat in deze periode aan U of aan uw wachtregio (bijkomende) informatie kan worden gevraagd, via de gekende communicatiekanalen.

Een vrijstelling beperkt zich in de regel tot een periode van maximaal één jaar, maar kan worden hernieuwd op aanvraag van de apotheker. De beslissing zal aan U en uw wachtregio worden gecommuniceerd. Bij weigering ontvangt U een gemotiveerde beslissing.

Noteer dat een eventuele vrijstelling enkel geldt voor de individuele apotheker. Zij impliceert geen vrijstelling voor de apotheek. De titularis van de apotheek, die eventueel individueel van wacht vrijgesteld is, blijft verantwoordelijk voor de goede uitvoering van de plicht van de apotheek om aan de wachtdienst deel te nemen.

De lokale wachtkringen kunnen de vrijgestelde apothekers ondersteunen bij het vinden van concrete oplossingen.